Semiconductor กำลังกลับมาเป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมยุทธศาสตร์ของญี่ปุ่นอีกครั้ง
เหตุผลไม่ได้มีเพียงเรื่อง “เทคโนโลยี” แต่เกี่ยวข้องกับ AI, Economic Security, Supply Chain Resilience และความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมญี่ปุ่น โดยรัฐบาลญี่ปุ่นมองว่า Semiconductor เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญต่ออุตสาหกรรมยุคใหม่ ตั้งแต่ AI, รถยนต์, Electronics ไปจนถึงระบบพลังงานและการผลิตขั้นสูง
และญี่ปุ่นตั้งเป้าเพิ่มยอดขายภายในปี 2040 จากระดับประมาณ 8 ล้านล้านเยนในปัจจุบัน หรือประมาณ 5 เท่า โดยเป็นการขยายเป้าหมายจากเดิมที่ตั้งไว้ 15 ล้านล้านเยนภายในปี 2030
#1 ทำไม Semiconductor ถึงกลับมาสำคัญ?
Semiconductor ไม่ใช่เพียง “สินค้า” แต่เป็น Technology Infrastructure (โครงสร้างพื้นฐานทางเทคโนโลยี) ของเศรษฐกิจยุคใหม่
ปัจจุบัน Semiconductor เป็นองค์ประกอบสำคัญของ
- AI (โดยเฉพาะการเติบโตของ AI ทำให้ความต้องการชิปประสิทธิภาพสูงเพิ่มขึ้น)
- Data Center
- รถยนต์และ EV
- Industrial Automation
- Robotics
- Telecommunications
- Energy Systems
- Consumer Electronics
รัฐบาลญี่ปุ่นจึงมอง Semiconductor และ AI เป็นอุตสาหกรรมที่สามารถสร้างผลกระทบต่อเศรษฐกิจในวงกว้าง โดยมีเป้าหมายสนับสนุนภาค AI และ Semiconductor ด้วยเงินทุนภาครัฐมากกว่า 10 ล้านล้านเยนภายในปี 2030 และต้องการกระตุ้นการลงทุนภาครัฐและเอกชนรวมกันมากกว่า 50 ล้านล้านเยนในช่วงทศวรรษข้างหน้า
#2 ทำไมญี่ปุ่นต้องสร้าง Semiconductor ในประเทศ?
เหตุผลสำคัญคือ Supply Chain Resilience (ความยืดหยุ่นและความสามารถในการรับมือของห่วงโซ่อุปทาน) และ Economic Security (ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ)
การระบาดของ COVID-19 และความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์ทำให้หลายประเทศตระหนักว่า การพึ่งพาแหล่งผลิต Semiconductor จากต่างประเทศมากเกินไปสามารถกลายเป็นความเสี่ยงต่อเศรษฐกิจและอุตสาหกรรมได้ ญี่ปุ่นจึงมองว่า Semiconductor เป็น Critical Good และต้องการรักษาและเพิ่มความสามารถในการผลิตภายในประเทศ
METI ระบุว่า Semiconductor มีความสำคัญต่อการดำเนินงานของอุตสาหกรรมหลากหลายประเภท และการสร้างฐานการผลิตภายในประเทศเป็นส่วนหนึ่งของการเสริมความมั่นคงทางเศรษฐกิจและห่วงโซ่คุณค่า
#3 แล้วญี่ปุ่นมีจุดแข็งอะไร?
ญี่ปุ่นอาจไม่ได้กลับมาแข่งขันด้วยการสร้างโรงงานผลิตชิปทุกประเภทในปริมาณมหาศาล แต่มีจุดแข็งสำคัญในระบบ Semiconductor Ecosystem เช่น
- วัสดุสำหรับผลิต
- เครื่องจักรสำหรับผลิต
- เครื่องจักรสำหรับผลิต
- การผลิตขั้นสูง
- วิศวกรรมความแม่นยำสูง
- การวิจัยและพัฒนา
และกำลังพยายามเชื่อมจุดแข็งเหล่านี้เข้ากับการผลิต Semiconductor รุ่นใหม่
รัฐบาลญี่ปุ่นยังส่งเสริมความร่วมมือระหว่างบริษัทญี่ปุ่นกับต่างประเทศ เช่น IBM และ imec เพื่อพัฒนาเทคโนโลยี Semiconductor รุ่นถัดไป ดังนั้นกลยุทธ์ของญี่ปุ่นไม่ได้มีเพียงสร้างโรงงานอุตสาหกรรม แต่คือ Build a Semiconductor Ecosystem (สร้างระบบอุตสาหกรรม Semiconductor ให้ครบทั้งห่วงโซ่)
#4 ทำไม AI ถึงทำให้ Semiconductor สำคัญขึ้นอีกครั้ง?
“เมื่อ AI เติบโต ความต้องการ Semiconductor ประสิทธิภาพสูงจึงเพิ่มขึ้นตามไปด้วย”
รัฐบาลญี่ปุ่นระบุอย่างชัดเจนว่าการลงทุนใน AI และ Semiconductor มีความสำคัญต่อการพัฒนาอุตสาหกรรมอื่น ๆ และต้องการเพิ่มอุปทานภายในประเทศเพื่อเสริมความสามารถในการแข่งขันของเศรษฐกิจโดยรวม
#5 แล้วญี่ปุ่นจะกลับมาแข่งขันอย่างไร?
หนึ่งในโครงการสำคัญคือ “Rapidus” (ราปิดัส คือบริษัทญี่ปุ่นที่รัฐบาลญี่ปุ่นสนับสนุนให้เป็นหนึ่งในแกนหลักในการสร้าง Semiconductor Ecosystem รุ่นใหม่ของญี่ปุ่น โดยเน้นชิปขั้นสูงสำหรับงานอย่าง AI และ High-Performance Computing (HPC) มีเป้าหมายสำคัญคือ สร้างความสามารถในการผลิต Semiconductor ขั้นสูงในญี่ปุ่น)
Rapidus ก่อตั้งขึ้นเพื่อพัฒนาและสร้างฐานการผลิต Semiconductor รุ่นใหม่ โดยมีเป้าหมายพัฒนาเทคโนโลยีระดับ 2-nanometer และสร้างระบบการผลิตที่สามารถตอบสนองความต้องการของตลาดขั้นสูง เช่น AI ได้เร็วขึ้น
ญี่ปุ่นยังคงสนับสนุน Rapidus อย่างต่อเนื่อง โดยในเดือนเมษายน 2026 รัฐบาลอนุมัติเงินสนับสนุนเพิ่มเติมประมาณ 631.5 พันล้านเยน ทำให้การสนับสนุนด้าน R&D ของรัฐบาลต่อ Rapidus รวมอยู่ที่ประมาณ 2.354 ล้านล้านเยน
ขณะเดียวกัน ญี่ปุ่นไม่ได้พึ่ง Rapidus เพียงบริษัทเดียว แต่กำลังสร้าง Ecosystem ที่ประกอบด้วย ผู้ผลิตชิป ผู้ผลิต จัดหาเครื่องจักรและอุปกรณ์ สถาบันวิจัย มหาวิทยาลัย และพันธมิตรเทคโนโลยีระดับโลก
อ้างอิง
Reuters; Japan approves additional $4 bln for chipmaker Rapidus
11 เมษายน 2026
รัฐบาลญี่ปุ่นอนุมัติเงินสนับสนุนเพิ่มเติม 631.5 พันล้านเยน หรือประมาณ 3.96 พันล้านดอลลาร์สหรัฐ ให้ Rapidus เพื่อเร่งการวิจัยและพัฒนาชิปขั้นสูง โดยมีเป้าหมายเพื่อเพิ่มการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูงภายในประเทศและเสริมความแข็งแกร่งให้กับห่วงโซ่อุปทานชิปของญี่ปุ่น
อ่านข่าว Reuters
กระทรวงเศรษฐกิจ การค้า และอุตสาหกรรมญี่ปุ่น (METI); Press Conference by Minister Akazawa
10 เมษายน 2026
กระทรวง METI ระบุว่าอุตสาหกรรมเซมิคอนดักเตอร์เป็นหนึ่งใน “ลำดับความสำคัญสูงสุด” ของยุทธศาสตร์การเติบโตของญี่ปุ่น และเน้นว่าการพัฒนาเซมิคอนดักเตอร์มีความเชื่อมโยงกับการพัฒนาปัญญาประดิษฐ์และความสามารถด้านเทคโนโลยีของประเทศ
อ่านข้อมูลจาก METI
METI; New Year Greetings 2026
1 มกราคม 2026
METI ระบุว่าญี่ปุ่นเตรียมลงทุน 100 พันล้านเยนใน Rapidus และต้องการเสริมรากฐานการผลิตเซมิคอนดักเตอร์ขั้นสูงภายในประเทศ พร้อมทั้งส่งเสริมการลงทุนและการวิจัยพัฒนาในด้านปัญญาประดิษฐ์และเซมิคอนดักเตอร์
อ่านข้อมูลจาก METI
Rapidus; Strategic Funding Plan
27 กุมภาพันธ์ 2026
Rapidus ประกาศว่าได้รับเงินทุนรวม 267.6 พันล้านเยน จากรัฐบาลญี่ปุ่นและภาคเอกชน โดยเงินทุนดังกล่าวจะช่วยให้บริษัทเดินหน้าจากขั้นตอนการวิจัยและพัฒนาไปสู่เป้าหมายการผลิตชิปตรรกะขนาด 2 นาโนเมตร ในปี 2027
อ่านข้อมูลจาก Rapidus
Reuters; Kioxia, Sandisk to invest over $31 billion in Japan amid AI boom
27 สิงหาคม 2026
Kioxia และ Sandisk ประกาศแผนลงทุนมากกว่า 31 พันล้านดอลลาร์สหรัฐในญี่ปุ่นภายในปี 2032 เพื่อพัฒนาเทคโนโลยีเซมิคอนดักเตอร์และเพิ่มกำลังการผลิตหน่วยความจำ โดยมีแรงหนุนจากความต้องการชิปที่เพิ่มขึ้นตามการเติบโตของปัญญาประดิษฐ์
อ่านข่าว Reuters
ใส่ความเห็น